Τρία πράγματα στον κόσμο αυτό, πολύ να μοιάζουν είδα.

Τα ολόλευκα μα πένθιμα σχολεία των Δυτικών,

των φορτηγών οι βρώμικες σκοτεινιασμένες πλώρες

και οι κατοικίες των κοινών, χαμένων γυναικών.

 

Έχουνε μια παράξενη συγγένεια και τα τρία

παρ' όλη τη μεγάλη τους στο βάθος διαφορά,

μα μεταξύ τους μοιάζουνε πολύ, γιατί τους λείπει

η κίνηση, η άνεση του χώρου και η χαρά.

 

Νίκος Καββαδίας, Παραλληλισμοί,

Από τη συλλογή Μαραμπού (1933)

 

800 μικρά « πραξικοπήματα»

στο δρόμο για το αγοραίο σχολείο

 

          Το ότι δε ρωτήθηκε κανένας σύλλογος διδασκόντων για τον ορισμό των 8ΟΟ ολοήμερων σχολείων «ενιαίου αναμορφωμένου εκπαιδευτικού προγράμματος», το ότι δεν προηγήθηκε κανείς προϊδεασμός και καμιά συζήτηση με την εκπαιδευτική κοινότητα για τη νέα εκπαιδευτική «ιδέα», το ότι η σχετική ανακοίνωση-ενημέρωση έγινε δια του τύπου 15 μέρες πριν κλείσει η χρονιά και, για να μην υπάρξει η παραμικρή αντίδραση, τα ορισθέντα σχολεία πρέπει ήδη να μετατραπούν σε κέντρα προπαγάνδας του Υπ. Παιδείας, είναι στοιχεία που δε μας ξενίζουν.

          Η κυβέρνηση που μέσα σε τόσους λίγους μήνες έκανε την εξαπάτηση τρόπο άσκησης της εξουσίας και τη «διαβούλευση» το πιο γρήγορο ανέκδοτο, τις ίδιες  μέρες που έφερε τα βάρβαρα μέτρα κατά της κοινωνίας, ψήφισε και το αντιδραστικό νομοθέτημα της κ. Διαμαντοπούλου που συνάντησε την καθολική αντίθεση της εκπαιδευτικής κοινότητας. Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, αφού πρώτα νομοθέτησε ερήμην όλων και απέσπασε στην πορεία ένα  ηχηρό και καθολικό «όχι» από τους συλλόγους διδασκόντων στην προσπάθειά της να βρει συμμάχους στα κακόφημα σχέδια της (αυτο)αξιολόγησης και στα νέα πιλοτικά σχολεία, κάνει σήμερα ρελάνς βγάζοντας από τα συρτάρια της, με αυταρχισμό και διάθεση επιβολής, ό,τι έχει και δεν έχει για να προωθήσει άμεσα και βίαια τη νεοφιλελεύθερη πολιτική στο χώρο της εκπαίδευσης.

 

Μαθητευόμενοι μάγοι ενός σχολείου

 που εξοντώνει

 

          Το Υπουργείο Παιδείας φαίνεται πως βιάζεται να αποδείξει ότι ακόμα και τα πιο βασικά πορίσματα της παιδαγωγικής ψυχολογίας για το σχολικό χρόνο μπορούν να παρακάμπτονται και να αγνοούνται, αν είναι να υπηρετηθούν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές της αγοράς.

          Είναι για να «σκίσουν τα πτυχία τους», όσοι μαζί με τα 800 σχολεία ενιαίου αναμορφωμένου εκπαιδευτικού προγράμματος εισηγούνται και διατάσσουν ωρολόγια προγράμματα τέτοια, που υποχρεώνουν παιδιά 6-7 χρόνων να αντέχουν αύξηση κατά 50% του υποχρεωτικού και αυστηρά δομημένου σχολικού χρόνου και να φτάνει για όλες τις τάξεις στις 35ώρες την εβδομάδα! Η προσθετική λογική που κυριαρχεί ως αντίληψη κατακερματίζει  τη γνώση, αντί να αναμορφώνει τα αναλυτικά προγράμματα για να γίνουν σύγχρονα και να ανταποκρίνονται στις μορφωτικές ανάγκες, αντί να μειώνει την ύλη, ώστε να βρει χώρο και χρόνο κάθε καινούριο δεδομένο που κρίνεται αναγκαίο.

           Η προσθετική αντίληψη για τη γνώση αθροίζει και συσσωρεύει γνωστικά αντικείμενα αμφίβολης αναγκαιότητας αδιαφορώντας για την εξάντληση της παιδικής ηλικίας και για το νέο κύκλο ανισοτήτων και μορφωτικών ελλειμμάτων που δημιουργεί και ως αντίληψη είναι παρούσα  σε όλη την εγκύκλιο για τα 800 « νέα σχολεία». Είναι η ίδια αντίληψη που επιβλήθηκε δια πυρός και σιδήρου από την πολιτεία και την εκλεκτή του Αρσένη, κ.Τζάνη, στα πιλοτικά ολοήμερα της προηγούμενης δεκαετίας και από πουθενά δεν προκύπτει πως οδήγησε σε βελτίωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

          Τα «Αγγλικά από την πρώτη τάξη», που προβλέπουν οι εγκύκλιοι και διαφημίζει το Υπουργείο, από τη μια εγείρουν σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των ειδικών για τη μαθησιακή επίπτωση που έχει η διδασκαλία ξένης γλώσσας την ίδια ώρα που πρωτομαθαίνει το παιδί γραφή και ανάγνωση στη μητρική του γλώσσα - ακόμα και αν η ξένη γίνεται με παιγνιώδη τρόπο, ενώ από την άλλη τίποτα δε δείχνει ότι θα σταματήσει το εμπόριο των ξένων γλωσσών και η παραπαιδεία, τουναντίον, νέες μέρες δόξας θα γνωρίσουν τα φροντιστήρια «για να μην υπολείπεται το παιδί στο σχολείο», αλλά και γιατί τα φροντιστήρια, και όχι η δημόσια εκπαίδευση, θα εξακολουθούν να κρατούν το κλειδί του «παραδείσου» της επάρκειας και της πιστοποίησης. 

          Η Πληροφορική στην εκπαίδευση είτε ως σύγχρονο εργαλείο επικοινωνίας, πληροφορίας και μάθησης, είτε ως αναγκαιότητα της εποχής, εισάγεται προσθετικά με αυστηρά δομημένο και αυτοτελή τρόπο, από την πρώτη Δημοτικού μάλιστα, που προάγει τη λογική της αγοράς για την αξία χρήσης της και την εξοικείωση με την κατανάλωση των πολυμέσων. Αντίθετα θα ‘πρεπε να αποτελεί – όταν και όπου κρίνεται πως χρειάζεται - εναλλακτικό τρόπο διδασκαλίας, συνδράμοντάς την επικουρικά, ένα εργαλείο που διατρέχει οριζόντια τα μαθήματα, τις μεθόδους διδασκαλίας και τα προγράμματα, κάνοντας τη γνώση πιο προσιτή και προσβάσιμη με τον υπολογιστή μέσα σε κάθε τάξη.

          Σήμερα η κ. Διαμαντοπούλου, κατακερματίζοντας τη γνώση στο Δημοτικό και αντικαθιστώντας την με πληροφορίες και κατάρτιση, βιάζεται να υλοποιήσει και να φορτώσει  στην εκπαίδευση των παιδιών των 6 και των  7 χρόνων τις «βασικές δεξιότητες του αυριανού απασχολήσιμου εργαζόμενου» όπως αυτές συνυπογράφτηκαν στις ευρωπαϊκές συνόδους, ενώ κανείς δεν ξεχνά πως πριν λίγα χρόνια, προωθούσε, ως κοινοτική  επίτροπος, την «Αγγλικήν» για επίσημη Γλώσσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Ο νεοφιλελεύθερος εξτρεμισμός είναι πλέον παρών σε όλες τις εκφάνσεις τόσο της πολιτικής όσο της κοινωνικής ζωής και χρησιμοποιεί την εκπαίδευση ως προνομιακό του πεδίο.

          Η μείωση της ύλης, ως επαγγελία για 2 μαθήματα (Μαθηματικά και Φυσική) από τις μεγάλες τις μεγάλες τάξεις, επιβεβαιώνει όλες τις μακρόχρονες αιτιάσεις της μαχόμενης εκπαίδευσης  για τα αναλυτικά προγράμματα και τα βιβλία. Όσο όμως δεν προχωράμε σε μια συνολική αναθεώρηση και αναψηλάφιση των αναλυτικών προγραμμάτων, της διδακτικής στοχοθεσίας κατά τάξη, της αλληλουχίας μεταξύ των τάξεων, αλλά και της υπέρογκης  ύλης που τα αναλυτικά προγράμματα επικαθορίζουν, μία τέτοια μείωση θα αποδειχτεί ένα πουκάμισο αδειανό και θα εξαντληθεί στην επιδερμική απάλειψη των ασκήσεων και δραστηριοτήτων με «αστερίσκο», χωρίς δηλαδή πραγματικό και απτό αντίκρυσμα ενάντια στην εντατικοποίση και στα φαινόμενα περιθωριοποίησης των μαθητών μας.

 

«…από την παρούσα απόφαση δεν προκαλείται δαπάνη του κρατικού προϋπολογισμού…»

 

          Με την παραπάνω φράση στο τέλος της εγκυκλίου, το Υπουργείο φροντίζει να ξεκαθαρίσει πως τα μεγάλα λόγια και οι μεγάλες ιδέες στην Εκπαίδευση, την εποχή του ΔΝΤ και της οικονομικής κατοχής της χώρας, δε μπορούν να κρύψουν πως το σχολείο όσο πιο « νέο»  τόσο πιο φθηνό θα γίνεται, ένα σχολείο των περικοπών, των ανύπαρκτων υποδομών και των ελαστικών εργασιακών σχέσεων. Δεν θα υπάρξει ούτε κατ΄ ελάχιστο δηλαδή αύξηση της κρατικής δαπάνης για τα σχολεία αυτά, δε θα εξοπλιστεί ούτε μία επιπλέον αίθουσα, δε θα υπάρξουν διορισμοί εκπαιδευτικών.

           Όλα δείχνουν ότι με μια εκτεταμένη επιθεώρηση ωραρίων, με εξαναγκασμούς σε υποχρεωτικές υπερωρίες, με μετακινήσεις και συμπληρώσεις ωραρίων από σχολείο σε σχολείο, με τσόντες ωρών από τη Δευτεροβάθμια, με επίκληση της δεύτερης ειδικότητας των εκπαιδευτικών (π.χ. πιστοποίηση στην πληροφορική;) με αποψίλωση του μόνιμου εκπαιδευτικού προσωπικού από τη απογευματινή ζώνη και με αποθέωση της λογικής των «αναγκαίων ωρών», έναντι των «αναγκαίων εκπαιδευτικών», θα επιχειρηθούν να καλυφθούν οι ανάγκες. Ασφαλώς μια τέτοια λογική επιδεινώνει το εργασιακό και διδακτικό περιβάλλον για τους εκπαιδευτικούς, παρά τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου, και τουλάχιστον επιχειρεί ύστερα από χρόνια να φέρει εκβιαστικά την παραμονή  από 8-2 στο σχολείο.

          Τονίζουμε επίσης πως στην απογευματινή ζώνη θα διατίθεται 1 μόνο δάσκαλος για κάθε 5 τμήματα, ενώ τα γνωστικά αντικείμενα και τα τμήματα θα καθορίζονται από τη σχολική μονάδα «εκ των ενόντων» με βάση δηλαδή ό,τι έχει κάθε σχολείο από ώρες, ό,τι του διατεθεί, ό,τι περισσεύει! Εδώ, το φθηνό σχολείο δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο, οι μορφωτικές ανάγκες και το «πρώτα ο μαθητής» πάνε περίπατο, ενώ η (αυτο)αξιολόγηση της σχολικής μονάδας που θα  επιχειρηθεί να μπει σε αυτά, και σε όλα τελικά τα σχολεία από το παράθυρο, θα μετρά την παραγωγή έργου, την «αποδοτικότητα» του σχολείου και των εκπαιδευτικών σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, και την προσπάθεια εξεύρεσης κάθε είδους χορηγίας και εναλλακτικής χρηματοδότησης.

Η τσάντα μένει στο σχολείο; Τι ψέμα!

          Ίσως να μην υπήρξε μεγαλύτερη πλάνη από αυτή που καλλιεργεί το Υπουργείο προς τους γονείς με τη διακήρυξη πως με τις νέες παρεμβάσεις στα σχολεία θα πάψουν οι κατ΄οίκον υποχρεώσεις των μαθητών και των γονιών τους για να ανταποκριθούν στις ανάγκες του σχολικού προγράμματος, αλλά και οι εξωσχολικές δραστηριότητες που εξουθενώνουν σήμερα τα παιδιά.

          Συνάδελφοι και συναδέλφισσες, ισχυριζόμαστε βάσιμα, και πρέπει να το επικοινωνήσουμε και προς τους γονείς, πως το νέο σχολείο κάνει ακόμα πιο εξοντωτικό το σχολικό χρόνο, συσσωρεύοντας σε μια κούρσα γνωστικών αντικειμένων μέχρι τις 2.00 όλο και περισσότερες ανάγκες εμπέδωσης που σε συνδυασμό με τα αναλυτικά προγράμματα θα αυξάνουν μοιραία τις ανάγκες δουλειάς στο σπίτι. Στις δύο ώρες του ολοήμερου ο ένας και μόνο δάσκαλος για κάθε 5 τμήματα, φτάνει για να επιβλέψει τη μελέτη για ένα 40λεπτο και αυτό μόνο για τις 2 μικρές τάξεις, ενώ για τις μεγάλες δεν προβλέπεται τίποτα!

          Ας έρθουμε λοιπόν στη θέση ενός μαθητή 10 χρονών που πάει στην Πέμπτη τάξη, που δουλεύουν οι γονείς του, ξυπνάει από τις 6.οο, βρίσκεται στο σχολείο από τις 7.οο έως τις 16.οο ή και τις 17.οο, ύστερα από τουλάχιστον 11 αμιγώς διδακτικές ώρες, που δεν έχει αφιερώσει ούτε ένα 40λεπτο για τη μελέτη της επόμενης μέρας, που γυρνάει στο σπίτι για να αρχίσει την κούρσα των εξωσχολικών δραστηριοτήτων και τη μελέτη της επόμενης μέρας, χωρίς να έχει χρόνο όχι μόνο για την παιδική του ηλικία, αλλά ούτε για τις στοιχειώδεις ανθρώπινες ανάγκες και ας αναρωτηθούμε: ένας τέτοιος μαθητής  θα αφήνει την τσάντα στο σχολείο, η θα την παίρνει και στο κρεβάτι!

Ο μαθητής γίνεται πια σε όλο και μικρότερη ηλικία ο σκληρότερα εργαζόμενος Έλληνας. Είναι τεράστιες οι ευθύνες της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, των μανδαρίνων και όλων όσων διεκπεραιώνουν μια επιστημονική εργολαβία υποστήριξης και προπαγάνδας, και τις αναλαμβάνουν στο ακέραιο μπροστά στις  νέες γενιές, όσοι οδηγούν τελικά τους μαθητές «από τα 5 ως τις 5»  στον προσομοιωτή της μελλοντικής τους θέσης στη  γραμμή παραγωγής. 

 

 

          Το εκπαιδευτικό κίνημα και η μαχόμενη εκπαίδευση έχουμε πολλή δουλειά: Να αποδομήσουμε την προπαγάνδα του Υπουργείου, να οργανώσουμε την απάντηση των εκπαιδευτικών συλλόγων και των συλλόγων διδασκόντων, να δείξουμε την αντίθεση και την αντίσταση της εκπαιδευτικής κοινότητας, να απευθυνθούμε  με τον πιο πρόσφορο  τρόπο στους γονείς, να οργανώσουμε από κοινού τη μάχη σε κάθε περιοχή και σε κάθε σχολείο, να βάλουμε εμπόδια στην υλοποίηση της αντιδραστικής πολιτικής.

Ταυτόχρονα η μαχόμενη εκπαίδευση απέναντι σ’ αυτήν την πραγματικότητα και την προώθηση ενός φθηνού ευέλικτου και αποδοτικού σχολείου της αγοράς, αντιτάσσει τους αγώνες για ένα  πραγματικά ενιαίο 12χρονο δημόσιο δωρεάν σχολείο χωρίς φραγμούς για όλα τα παιδιά, για μείωση των μαθητών ανά τμήμα, για δίχρονη υποχρεωτική προσχολική αγωγή. Στηριγμένοι σε ένα άλλο κοινωνικό πρόταγμα, δίνουμε μέσα κι έξω απ’ την τάξη τη μάχη για ένα σχολείο των σύγχρονων μορφωτικών και κοινωνικών αναγκών. Ένα σχολείο της χαράς, της ολόπλευρης ανθρώπινης γνώσης, της παιδαγωγικής ελευθερίας, της δημοκρατίας και της απελευθερωτικής προοπτικής που θα δίνει σε όλα τα παιδιά κριτήρια στάσης ζωής, κριτικής σκέψης και ολόπλευρης προσωπικότητας.

 Σε αυτή τη μάχη θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις