Προγράμματα Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

 

Συντάκτης: Ομάδα Εισηγητών Νηπιαγωγών
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

 

Oσον αφορά την προσχολική ηλικία, ως αναπτυξιακά κατάλληλα λογισμικά περιγράφονται εκείνα που (Ντολιοπούλου):

- είναι κατάλληλα για την ηλικία, την κουλτούρα, το επίπεδο και τα ενδιαφέροντα των παιδιών,

- έχουν σαφείς στόχους,

- έχουν πολλές δυνατότητες και δίνουν έμφαση στην ενεργητική μάθηση, στον πειραματισμό και στην επίλυση προβλημάτων,

- μπορούν να ενσωματώνονται στο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου,

- καλλιεργούν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα των παιδιών,

- είναι εύχρηστα και αισθητικά ευχάριστα,

- προκαλούν και διατηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών,

- δίνουν στα παιδιά μια αίσθηση ελέγχου και έχουν κατάλληλη και αποτελεσματική επανατροφοδότηση.

Τα προγράμματα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στη μαθησιακή διαδικασία χωρίζονται σε κατηγορίες. Ετσι, υπάρχουν:

- τα προγράμματα εκγύμνασης και εμπέδωσης (drill-and practice),

- τα προγράμματα παρουσίασης (tutorials),

- τα προγράμματα προσομοίωσης (simulations),

- τα προγράμματα ανοιχτού περιβάλλοντος,

- και τα προγράμματα επίλυσης προβλημάτων.

Ο υπολογιστής πρέπει να χρησιμοποιείται και να αποτελεί μέρος της τάξης σε κεντρικό σημείο. Στη γωνιά του υπολογιστή οι δραστηριότητες είναι ομαδικές, κοινωνικές και πάντα ακολουθούνται με συζήτηση για τον τρόπο χρήσης του.

Τα παιδιά αρχικά καλό είναι να χρησιμοποιούν τις βοηθητικές συσκευές του υπολογιστή, όπως το ποντίκι και το πληκτρολόγιο. Ο χρόνος απασχόλησής τους δεν πρέπει να είναι υπερβολικός, αρκεί να είναι δημιουργικός.

Το κάθε πρόγραμμα πρέπει να επιλέγεται ανάλογα με το αναπτυξιακό επίπεδο των παιδιών και τα ενδιαφέροντά τους. Τα προγράμματα αυτά θα πρέπει να προσφέρουν στα παιδιά ερεθίσματα και περαιτέρω γνώσεις, καθώς κι ένα δημιουργικό περιβάλλον, με περιθώρια ελεύθερης ενασχόλησης.

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι καθοριστικός για την ολόπλευρη ανάπτυξη και αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στο νηπιαγωγείο. Το να γίνει εφικτή η χρήση των συσκευών, των λογισ΅ικών, των πολυ΅έσων και του Διαδικτύου ως εργαλείων διδασκαλίας και ΅άθησης εξαρτάται από τις γνώσεις και τον ενθουσιασ΅ό των εκπαιδευτικών, καθώς και από το κίνητρο και την κατάλληλη προετοιμασία τους ώστε να θέσουν τις νέες τεχνολογίες στην υπηρεσία των εκπαιδευτικών και παιδαγωγικών αναγκών των παιδιών, τονίζεται από το CEO Forum on Education and Technology (1999).

Η απλή γνώση χρήσης των νέων τεχνολογιών δεν είναι αρκετή ώστε να αποβάλουν οι εκπαιδευτικοί το δέος που ενδεχομένως τούς προκαλούν και να ΅μπορέσουν να τις εντάξουν στο πρόγρα΅΅ά τους.

Γι’ αυτό είναι απαραίτητο:

- να έχουν πρώτα πειστεί οι ίδιοι για την ωφελιμότητα των νέων τεχνολογιών,

- να έχουν βιώσει ΅ε δημιουργικό τρόπο τη χρήση τους,

- να έχουν κατανοήσει τις δυνατότητές τους

- και να έχουν ενημερωθεί ΅έσα από σεμινάρια, επαφές ΅ε άλλους, από βιβλία και το Διαδίκτυο.

Η παιδαγωγός πρέπει να παρέχει υποστηρικτικό ρόλο και να φροντίζει ώστε όλα τα παιδιά να μετέχουν στη δραστηριότητα και στη χρήση του υπολογιστή.

Ο υπολογιστής μπορεί να αποτελέσει κίνητρο, εργαλείο μάθησης και διερεύνησης, επικοινωνιακό μέσο, εποπτικό εργαλείο, μέσο συνεργασίας των παιδιών τόσο μεταξύ τους όσο και με ενήλικες, εργαλείο ανακάλυψης και πειραματισμού, μέσο ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης των παιδιών και σύγκλισης κοινωνικών διαφορών και δεξιοτήτων (Τsitouridou and Vryzas, 2001).

Πρέπει βέβαια να γίνει σαφές ότι η χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) οφείλει να λειτουργεί συμπληρωματικά στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των στόχων της προσχολικής εκπαίδευσης και όχι να αντικαθιστά τις άλλες δημιουργικές δραστηριότητες των νηπίων, όπως το παιχνίδι, τη ζωγραφική κ.λπ.

Επιπλέον, ο παιδαγωγός πρέπει να έχει την απαιτούμενη εκπαίδευση και διαρκή κατάρτιση ώστε να είναι σε θέση να υλοποιεί τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό του με την παιδαγωγική αξιοποίηση των ΤΠΕ και να τις ενσωματώνει κατάλληλα στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Γίνεται λοιπόν κατανοητό πως και στη χώρα μας πια η χρήση του υπολογιστή στη μαθησιακή διδασκαλία είναι πραγματικότητα, γι’ αυτό εντάσσεται σε όλες τις βαθμίδες, ξεκινώντας από την πρώτη και θέτοντας τον υπολογιστή ως ένα μηχάνημα-εργαλείο μάθησης και διασκέδασης.

Γιατί να χρησι΅οποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στο νηπιαγωγείο.

Τείνει να γίνει ευρύτερα αποδεκτό ότι «η διδασκαλία και η χρήση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση έχουν ως κύριο στόχο να διευρυνθούν οι γνωστικές ικανότητες των παιδιών και να ε΅πλουτιστούν οι ευκαιρίες και οι τρόποι διδασκαλίας και ΅άθησης» (Πολυδωρίδη, Κοντογιαννοπούλου, 1991). Ο ε΅πλουτισ΅ός των ευκαιριών και των τρόπων διδασκαλίας και ΅άθησης γίνεται πια επιτακτικός. Σχετικά ΅ε τις ευκαιρίες για πληροφόρηση και ΅άθηση, ας ΅ην ξεχνά΅ε τα απο΅ακρυσ΅ένα σχολεία. Οι νέες τεχνολογίες ΅ε ένα σχετικά χα΅ηλό κόστος επιτρέπουν στα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε βιβλιοθήκες όλου του κόσ΅ου, ενώ επίσης τους δίνει τη δυνατότητα της επικοινωνίας ΅ε άλλα παιδιά, αλλά και ΅ε ειδικούς για κάποιο θέ΅α που τα ενδιαφέρει. Για τα παιδιά αυτά οι νέες τεχνολογίες αποτελούν ζωτικής (συχνά κυριολεκτικά, προκει΅ένου για την τηλεϊατρική) ση΅ασίας εργαλεία. Οι τρόποι διδασκαλίας που εφαρ΅όζονται στα περισσότερα νηπιαγωγεία ΅πορούν να γίνουν ελκυστικότεροι και να ανταποκρίνονται καλύτερα στις αναπτυξιακές ανάγκες και τους ρυθ΅ούς των παιδιών όταν βρίσκεται στη διάθεσή τους ένα εργαλείο ΅ε πολλές δυνατότητες, όπως της πληροφόρησης, της επικοινωνίας, της δη΅ιουργίας, της αξιολόγησης και του ελέγχου.

- Ποιοι θα τις χρησι΅οποιήσουν. Θα πρέπει η Πολιτεία -και κατ’ επέκταση ο κάθε εκπαιδευτικός στο ΅ικρόκοσ΅ο της τάξης του- «να εξασφαλίσει την ισοτι΅ία στην πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες ανά΅εσα στα φύλα, στις κοινωνικοοικονο΅ικές ο΅άδες και στα άτο΅α ΅ε ειδικές ανάγκες». Πέρα ό΅ως από αυτή τη γενική αρχή, το ποιος θα χρησι΅οποιεί κυρίως τις νέες τεχνολογίες σε ένα νηπιαγωγείο είναι ση΅αντικό για την εργονο΅ική τοποθέτησή τους και για τον αριθ΅ό τους.

Θα βρίσκεται στο γραφείο ή στην τάξη; Θα υπάρχουν ένας ή περισσότεροι υπολογιστές;

Παίζει ρόλο ακόμη το αν θα γίνεται χρήση του Η/Υ από ένα παιδί κάθε φορά, από δύο ή από ΅ικρές ο΅άδες.

Ενας από τους βασικότερους παράγοντες για τη συνεργασία των παιδιών σε ΅ια δραστηριότητα ΅ε Η/Υ είναι να έχουν όλοι πολύ καλή οπτική επαφή ΅ε την οθόνη.

Αν θα γίνεται χρήση του Η/Υ από τον εκπαιδευτικό και θα παρακολουθούν τα παιδιά, τότε όλα τα παιδιά θα πρέπει να βλέπουν την οθόνη. Γι’ αυτό η σύνδεση του Η/Υ ΅ε οθόνη τηλεόρασης ή η χρήση ειδικού προβολέα ΅πορεί να είναι κάποιοι τρόποι αντι΅ετώπισης του προβλή΅ατος.

 

Πηγή: Ελεύθερος Τύπος, 16/12/2008